. . . Ekim 2009, İstanbul. İlaç sektörü son yılların en sıkıntılı dönemine hazırlanırken, hastaların yeni ilaçlara erişiminin güçleşmesi yönünde ciddi riskler doğdu. 18 Eylül 2009 tarihinde yayınlanan ve 2 Kasım 2009 Pazartesi günü itibarı ile yürürlüğe girmesi beklenen "Beşeri İlaçların Fiyatlandırılması Hakkındaki Kararın Değiştirilmesi ile ilgili Bakanlar Kurulu kararı araştırmacı ilaç sektörünü karamsarlığa soktu. İlaç harcamalarında tasarruf sağlamak adına yapılan düzenlemelerin olası sonuçlarını değerlendiren Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği (AİFD) Başkan Yardımcısı Engin Güner, "Hastalar gününde böyle konuları tartışmak bizi üzüyor ama, bu düzenlemeler sadece sektörü sıkıntıya sokmakla kalmamış, hastaların yeni ilaçlara erişiminde ciddi güçlükler yaratma tehlikesini beraberinde getirmiştir" dedi.

Hastalar orijinal ürünlere erişimde güçlük çekecek

Yapılan düzenlemelerle tasarrufun % 75’inin, insan yaşamının kalitesini yükselten orijinal ürünlerden elde edilmesi hedefleniyor. Ayrıca orijinal ürünlere ek kısıtlamalar getiriliyor. Bu düzenlemelerin ardından sektördeki bir çok şirket 2010 iş planlarını ve hedeflerini gözden geçirmeye başladı.

Gözlemciler ilaç sektöründe önemli bir küçülme ile birlikte yatırımlarda gerileme beklendiğini kaydediyor. 2009’da yükselme eğilimine giren Ar – Ge yatırımlarında da gerileme bekleniyor. Sektördeki bu olumsuz beklenti ve gelişmelerden hastaların ciddi şekilde etkilenebileceği kaydediliyor. Bu etkilenme özellikle bazıları halen kullanımda olan yeni ilaçlara erişimin güçleşmesi şeklinde ortaya çıkabilecek.

İlaçların topluma sunulmasını sağlayan dağıtım zincirinin kilit halkasını oluşturan eczanelerin de yeni düzenlemelerden olumsuz etkilenmesi bekleniyor. Eczacılar reçetelerde yazan yeni ilaçları hastalara sunmakta zorluk çekerken, birçok eczane de kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalabilecek.

Araştırmacı ilaç sektörü karamsar

40 araştırmacı ilaç firmasını bünyesinde barındıran Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği’ne (AİFD) üye şirketlerin en üst düzey yöneticileri ile yapılan bir anketin sonuçları ortaya karamsar bir tablo koydu.

Katılımcıların % 84’ü hastaların yeni ve orijinal ilaçlara erişiminin zorlaşacağını vurguladı. Katılımcıların % 52’si yeni ilaçları Türkiye’ye getirmenin daha zorlaşacağını ifade ederken, % 32’si yeni ilaçların risk altına gireceğini kaydetti. Halen piyasada olan bazı ilaçlara erişimin zorlaşıp zorlaşmayacağı yolundaki bir soruya da yine katılımcıların % 84’ü zorlaşabilir yanıtı verdi.

Ankete katılan yöneticilerin % 84’ü şirketlerinin bu koşullarda yeni sermaye ve üretim yatırımları yapmasını beklemediklerini söyledi. Katılımcıların % 36’sı ise varolan yatırımların da gözden geçirilebileceğini vurguladılar. Katılımcıların 32’si, yeni kararname sonucunda firmalarında % 10’dan fazla, % 52’si ise % 20’den fazla oranda işten çıkartmalar olabileceğini kaydetti.

"Bu dönemde bunları tartışmak üzücü"

AİFD Başkan Yardımcısı Engin Güner, Türkiye’de hasta ve hasta yakınları gününün kutlandığı bir dönemde, hastaları zor durumda bırakacak böyle bir düzenlemeyi tartışmak zorunda kalmanın üzücü olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:

"Stratejik öneme sahip olan ilaç sektörü, hastalarımıza dünya standartlarında hizmet sunabilecek ve Türkiye’nin ekonomik kalkınmasına çok ciddi katkılarda bulunabilecek potansiyele sahip. Ne yazık ki, yapılan düzenlemeler sadece sektörü sıkıntıya sokmakla kalmamış, hastaların yeni ilaçlara erişiminde ciddi güçlükler yaratma tehlikesini beraberinde getirmiştir. Sektörle uzlaşma sağlanmadan atılan adımlar ve ani politika değişiklikleri ciddi sorunlar yaratmaktadır. Yeni fiyat kararnamesi ile hastalarımızın yeni ve orijinal ilaçlara erişimde güçlük çekmeleri ve eski ilaç ve tedavilere mahkum olmaları riski doğmuştur. Hükümetimizi sektörle görüşmelere devam etmeye ve fiyat kararnamesini yeniden gözden geçirmeye davet ediyoruz."